على زمانى قمشه اى
69
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
اندوخت . شهيد در شام به سال 776 ق در محضر درس حكيم متألّه ، فقيه محقق قطب الدّين رازى بويهى شاگرد علامه حلى حضور يافت و در دو فن معقول و منقول از او بهره گرفت ، وى بيشترين علوم عقلى و فلسفه و كلام و نجوم را نزد قطب الدّين رازى خواند ، ازاينرو دانشمندان بزرگ از جمله شيخ حرّ عاملى در حق شهيد چنين نوشته است ، عالم ماهر ، فقيه ، محدث ، متبحّر كامل جامع فنون عقليات و نقليات ، زاهد ، عابد ، شاعر ، اديب ، يگانه روزگار ، بىمثل و مانند در زمان خويش ، صاحب نفس زكيه بود . « 1 » جامعيت شهيد سبب شده در كتب فقهى خويش با قدرت و سيطره به پديدههاى نجومى و تأثير آنها در فقه بپردازد ، چنانكه از لمعه دمشقيه و ديگر آثار فقهى او روشن است . گفتنى است مرحوم مقدس اردبيلى ( م 933 ق ) در كتاب زبدة البيان ، ص 67 و مجمع الفائدة ، ج 2 ، ص 73 ) اشكالاتى به شهيد اوّل از كتاب روض الجنان كرده و سخن شهيد اوّل را پيرامون قطب و علامت بودن بر اهل عراق مخدوش دانسته است ، درحالىكه حق با شهيد است ، چنانكه ما در مقالهء قبله عراق از ديدگاه مقدس اردبيلى توضيح داديم . « 2 »
--> ( 1 ) . مقدمه اللمعة الدمشقية ، محمد مهدى آصفى ، دار العالم الاسلامى ، بيروت . ( 2 ) . مقالات كنگرهء محقق اردبيلى ، ج 10 ، ص 347 و بعد ، به كوشش دفتر كنگره مقدس اردبيلى ، قم 1375 ش .